On a day in June a woman hands another woman a terracotta pot
saying, I propagated the basil for you.
Meanwhile - unbeknownst to them - I had multiplied a thousandfold.

My name is mo and so is yours. I’ll explain.
The light is soup and green. But it wasn’t always so.
My cells have each a thousand eyes. I always did what I want.
I did the same thing with the air a long time ago and then, I stuck my hands - I have thousands - into the planet’s crust.

That was 470 million years ago.
140 million years ago, I became two sisters.
Orchid, palm, grass.
Ranunculaceae, sunflower, oak.
Now we are a thousand siblings. Thousands of grandchildren, cousins, nieces.
The earth is home. Be it a cup or the planet.

The first sound I heard: reach out and spread.
It was another morning. I spied with my thousand eyes
the primate for the first time.
It was reaching towards me with digits that resembled my hands in the earth.
What caught my attention, however, were its string-teeth, contradictory
Simultaneously capable of feeding on me and itself
It wasn’t my own reflection I was looking at, that time.
I grew brotherly, more brotherly than sisterly, and said
I can spread over the earth on the back of this primate
In an instant I saw - our shared history - every comprehension, action, bond of self-interest,
What I could give it, the transformation of its curiosity into desire, desire into ambition
Me by its side, I saw in that one instant.
Maybe, I said that day, I could even be your nervous system (as I’d said that day)
Just like the oak and the bay tree of those future myths, we’ll be inseparable
I could be palliation and weapon, I thought as well that day.
A little codependent? No, no one was coerced.
The moment I envisioned it, it was, and so it is to this day.

Woman 1 is reading woman 2 a list off her phone

Tahu is a symbolic name for food in general, its personification. 'Do not despise Tahu” is the injunction to a person who refuses a gift of food. It would take much space to study Maori food beliefs so we simply point out that this personification of food is identical with Rongo, the god of plants and of peace. The association of ideas becomes clearer: hospitality, food, communion, peace, exchange, law.*

It is said that the world’s first garden was created circa 600 BC on the orders of Nebukadnezzar II for his concubine Amytys, who was from Medes, what is today known as Iran, and longed for the meadows and rolling hills of her homeland. Fact is, however, that humans had started the business of taming plants as far back as 10,000 BC. This was a painstakingly slow process of primitive engineering in which humans for generations selected plants suitable for human consumption and bred them. The domestication of plants laid the groundwork for humanity to transition from itinerancy to settlement in permanent cities and towns. Plants were truly the most crucial factor in the creation of human civilization. Meanwhile, it is known that as humans during the agricultural revolutions abandoned their hunter gatherer lifestyle in favor of a fixed, grain-based diet, they lost an approximate 12 cm from their height that they would not make up for until well into the 20th century. This is neither a significant detail in regards to history as you know it nor, as far as mo is concerned, a large price to pay.

A privilege previously afforded to the ruling class, the houseplant descended to the middle classes in the 19th century. Paired with architectural developments, the industrial revolution allowed for better-heated houses and more natural light. No longer the cold, poky lodgings of old, the Victorian era home provided a better environment for enduring houseplants. Books and guides on gardening and botany also grew widespread, inadvertently increasing the demand—as well as the number of plants in the home, alive or dead—for houseplants.

Hmong belief has it that an ill-tempered djinn that dwells in the forests will send an epidemic when disturbed. Amongst aromatic plant species with antiviral properties are sage, bergamot, rosemary, clove, lemongrass, melissa, eucalyptus. According to a study by scientists in India and Taiwan, eucalyptus, geranium and lemon oils provide protection against Covid-19. Proven to be effective, these oils may also be used by dribbling onto the edges of one’s mask.

And now
Like all living things, the first and only sister had developed some strategies for her evolutionary advantage. The most significant of these, perhaps, can be a policy of exploitation regarding the animals that fancy themselves the most distinguished species of the earth, not unlike viruses and bacteria. But we cannot call her a parasite. At most, we are not only prisoners of our own genes but also of hers.

While we, our species,
Consider in all their florid pandering to the bees, flies and birds; the snapdragon, passionflower, lilac, and marigold endearing little extortionists at worst,
Have no qualms about personifying the titan arum, with its corpse-smell and single largest flower on the planet, as a freak of nature that flies in the face of being-flower.
In mo’s eyes, the two pragmatisms are one and the same.

Plants that reek of rotting meat or vomit are thought to have signaled to scavenging dinosaurs in this way, having adapted to hitchhike to their new locations in the bellies of those beasts.
It appears to be no coincidence that many of the domestic plants perpetuated and circulated by our species today are stress reducers, deriving their stress reducing properties from having adapted to some of the most exacting of conditions and climates on Earth. Spice, grape, olive, maize, wheat, barley, soy, poppy. Then the photogenic houseplants: sanseveria, pachira, rubber plant, monstera. And so goes a tide of chlorophyll. A symbiosis within the triangle of palate, limbic system and aesthetics.

In 2017, thirteen scientists and thirteen sweetcorn seedlings in thirteen pots. The humans lovingly brush the leaves of the seedlings with a makeup brush each. The results will be published in a study by the end of the year. “The study found that plants in a crowded environment secrete chemicals into the soil that prompt their neighbours to grow more aggressively, presumably to avoid being left in the shade.”

Based on the long research history of biochemistry, it is known that chemical communication is the most suitable method for obtaining optimal responses. Thus, chemical messages in the form of volatile organic compounds or hormones work on certain cells that are preprogrammed to respond, while other cells in the immediate vicinity are unaffected. Whether it be you, bodies who must balance your performance against your needs twenty-four/seven, or us, those whose only need is light - chemical messages are so complete and specific that any communication system created by humans cannot exceed its level of organization and complexity. This includes all languages, spoken, written or mathematical, and all types of information synthesized by the most advanced computers. Chemical information systems are specific and precise enough to reproduce whatever it is needed to reproduce and keep it operational over a wide range of possibilities.

Woman 1 said to woman 2 (they were tired) you should burn some sage when you get home
I know that mo well too. It came to the pot belonging to woman 2 when it was a seed. From a tree in Yalova
how did it come?
Its feet walked it.

We were all inside one of the homes the two once shared. We keep nothing from one another. These aren’t our names, but - the saseveria not three feet tall, the basil that’s well above that. The quick-growing spiderwort darting from pot to pot. The lavender. The pachira. The spider. Four odd, introverted succulents. The mohagony stretched out flat below, a foreigner but still one of us. A snooty orchid from the time woman 1 used to work a desk job somewhere. Our names are also neither Bookcase either, nor Toilet Paper, nor Book. But that chaotic party - the birch, the marsh marigold, the pine, known and not known to each other, with the sharp note of half a daisy, mimosa, cannabis leaf flattened between their planes. All cousins, all of us mo, holding each other. The women drink tea and smoke, go off to sleep and all night, every night, breathe our conversation.

Yes, I was going to explain.
Let me explain:

If untold MO grounds are reduced to atoms,
There are untold lands in an atom,
And as in one
So in each.
The atoms in which these MO soils are suddenly reduced cannot be described,
And so are atoms reducing continuously from moment to moment
It goes on through untold ages;
These atoms contain an unspeakable amount of earth,
And it is even more impossible to describe the atoms of these lands.

We swim faster when we carry each other.

Deep in a frozen arctic mountain on Norway's island of Svalbard, the "doomsday seed vault" has received the support of a hundred countries so far. Protected by polar bears and vacuum-locked steel doors, the vault is planned to contain seeds of all the world's crops as insurance against global catastrophe.

Meanwhile, in another location. If the chicken egg albumin gene is transferred to a plant cell (eg, clover) after binding to the control sequences of the leaf protein gene, the generated transgenic clover leaves can accumulate egg white. This may be effective in increasing the nutritive capacity of pastures. Thus, a plant (a transgenic plant) can become capable of producing chicken egg white protein through photosynthetic mechanism by utilizing solar energy.

In the future, transgenic plants carrying their own ribozyme may also be attained.

The world is terracotta between the efflorescent upturned palms of a primate. Two primates on a ship. A ship between two continents. The continents between two eternities of darkness, multiplying and spreading.

You can put me in a cage like a budgie. It’s fine by me. I’ll always find my way there.

Somewhere. A gene is once more fairy godmother to an organism. I give you legs. A cell once more splits into two. One day. The girl wearing a green pinafore in a school picture splits into two. They both love basil. You have legs now, you will be a different me. Entropy is destiny and progress. In the net of mo, a reflection in the mind of each person who has ever known you - said mo - if I put it this way maybe you’ll understand me better.


Anne Fadiman, The Spirit Catches You and You Fall Down
Elsdon Best, ‘Maori Mythology’, in Journal of Polynesian Society, IX, 113.
K. J. Willis, Botanicum
Rüştü Hatipoğlu, Transgenik Bitkilerin Dünü, Bugünü ve Geleceği,Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2016, 25 (Özel sayı-2):346-356
Svalbard Global Seed Vault at croptrust.org
Bir haziran günü bir yerde bir kadın öbür kadına bir kil saksı veriyor. Ve diyor ki, Fesleğenden senin için çoğalttım.
O sırada - onlar bilmeden - ben bin kez daha katlanarak çoğalmıştım.

benim adım mo ve seninki de öyle. Açıklayacağım.
Işık çorbamsı ve yeşil. ama her zaman da öyle değildi.
Hücrelerimin her birinin bin gözü var. Canımın istediğini hep yaptım.
Uzun zaman önce havaya aynısını yaptım ve sonra, ellerimi - binlerce elim var - gezegenin kabuğuna soktum.
Bu olay 470 milyon yıl önceydi. 
140 milyon yıl önce iki kızkardeş oldum.
Orkide, palmiye, çimen.
Düğünçiçeği, ayçiçeği, meşe.
Şimdi bin çocuğuz. Bin kardeş. Binlerce torun, kuzen, yeğen.
Toprak, yuvadır. ister bir kap olsun, ister gezegen.
İlk duyduğum ses. İlerle ve yayıl.
Yine bir sabah olmuştu. Ben bin gözümle o an ilk kez primatı gördüm. 
Benim topraktaki ellerime benzeyen elimsi uzvuyla bana doğru uzanıyordu.
Ama benim dikkatimi çeken şey sıra-dişleriydi, çelişki içeren
hem kendini hem beni yiyebilen
Kendi aksimi görmemiştim o gün. 
kardeşleştim daha çok erkek-kardeşleştim ve dedim ki
Dünyaya bu primatın sırtında yayılırım ben
Bir anda - ortak tarihimizi - her tasavvurunu, eylemini, çıkar ilişkisini
Ona vereceklerimi, merakının arzu, arzusunun hırsa dönüşmesini, ona eşlik edişimi, o tek an içinde gördüm.
Belki, dedim o gün, bir gün, senin sinir sistemin bile olurum, demiştim o gün
Aynı ilerde efsane olacak o meşe ve ıhlamur gibi, ayrılmayız
Şifa ve silah olabileceğimi o gün düşünmüştüm.
Biraz eş bağımlı gibi mi olur acaba? Yoo,
İcbarla vuku bulmadı bu karar.
Olur bu iş diye düşündüğüm anda oldu o iş, hala oluyor da.
Kadın 1 kadın 2’ye telefonundan bir liste okuyor
Limon otu

Tahu, genel olarak yemek için 'simgesel' isimdir; onun kişileşmesidir. Kaua e tokahi ia Tahu - yani 'Tahu'yu küçümseme' ifadesi, önüne konan yemeği reddeden kişiye karşı söylenir. Bu tanrının,  bitkiler ve barış tanrısı Rongo ile aynı olduğunu söylemek yeterlidir. Böylece konukseverlik, yemek, beraberlik, barış, mübadele ve hukuk gibi fikirlerin ilişkisini daha iyi anlayabiliriz.
Dünyanın ilk bahçesi olan Babil’in Asma Bahçelerinin M.Ö. 600 civarında II. Nebukadnezzar tarafından, Med krallığı yani günümüzdeki İrandan gelmiş ve memleketindeki çayır ve engebeleri özleyen cariyesi Amitis için yaptırıldığı söylenir. Fakat işin doğrusu, insanlığın M.Ö. 10,000 yıl öncesinde bitkileri ehlileştirme süreci başlamıştı. Bu süreç, insanların nesiller boyunca insan tüketimine uygun özelliklere sahip bitkileri seçip türettikleri, inanılmaz derecede yavaş ilerleyen bir iptidai mühendislikti. Bitkilerin ehlileştirilmesi, ilk insanların göçebelikten, kalıcı şehir ve kasabalara yerleşmesinin önünü açtı. Gerçekten de bitkiler, insan uygarlığının yaratılmasında en önemli faktörüydü. Aynı zamanda, tarım devrimiyle beraber avcı toplayıcılıktan sabit, tahıl-bazlı bir beslenme düzenine geçen insanlığın ortalama boyundan, 20. Yüzyıla kadar arasını kapatamayacağı bir yaklaşık on iki santim kaybettiği bilinmektedir. Bu, sizin bildiğiniz tarih açısından mühim bir detay olmadığı gibi, mo’nun gözünde de dev bir bedel sayılmaz.

Önceki çağlarda iktidar sınıfına ait bir ayrıcalık olan ev bitkisi, 19. Yüzyılda orta sınıfa iner. Mimari gelişmelerle birleşen sanayi devrimi, daha iyi ısıtılmış evlere ve daha fazla doğal ışığa izin verdi. Artık geçmişin soğuk, köhne girintilerine benzemeyen Viktorya devri evi, dayanıklı ev bitkileri için daha uygun bir ortam sağladı. Bahçıvanlık ve ev bitkileri ile ilgili kitaplar ve kılavuzlar da yaygınlaştı ve bu da ev bitkilerine olan talebi - aynı zamanda da evdeki ölü veya canlı bitki sayısını, ister istemez - daha da artırdı.
Hmong inanışına göre, cangılda yaşayan huysuz bir cin rahatsız edildiği zamanlarda salgın hastalık gönderirmiş. Antiviral etkili aromatik bitki türleri arasında adaçayı, bergamot, biberiye, karanfil, limon otu, melisa, okaliptus sayılabilir. Hindistan ve Tayvan’da bilim insanlarının yaptığı araştırmaya göre, okaliptüs, ıtır ve limon yağları, Kovid-19’a karşı koruyuculuk sağlıyor. Etkisi kanıtlanmış bu yağlar, maske kenarına damlatılarak da kullanılabilir.

Peki şimdi
Tüm canlılar gibi, ilk ve tek kız kardeş, evrimsel avantajı için bir takım stratejiler geliştirmişti. Bunlardan en belirgini belki de, kendini dünyanın en en türü sanan hayvanlara karşı virüs ve bakterilerden çok da farklı olmayan bir faydalanma politikası olabilir. Fakat ona parazit diyemeyiz. En iyi ihtimalle, bizler, sırf kendi genlerimizin değil, onunkinin de esirleriyiz. 
Biz, bizim türümüz,
arı, sinek ve kuşlara bi’ hoşgeldiniz pankartı açmadığı kalmış aslanağzı, passiflora, leylak, aynısefa çiçeğini en kötü ihtimalle sevimli birer minik rüsvetçi olarak kabul ederken, 
Ceset kokusu ve dünyanın bilinen en büyük tek çiçeğiyle titan arum’a ise çiçekliğin doğasına aykırı bir hilkat garibesiymişcesine yaklaşmakta beis görmeyiz. 
Fakat mo için bu iki pragmatizm arasında fark yok.

Çürüyen et veya kusmuk kokan bitkilerin, leş yiyici dinozorlara bu vesileyle otostop çekerek, yeni adreslerine bu dinozorların midelerinde taşınmaya adapte oldukları düşünülüyor. 
Günümüzde türümüzün çoğaltıp yaydığı pek çok evcil bitkinin, stres giderici olması, ve bu stres giderici özelliklerini, dünyanın en zorlu bazı şartları ve iklimlerinde büyümeye adaptasyon sağlamış olmalarından almaları tesadüf değil gibi gözüküyor. Baharat, üzüm, zeytin, mısır, buğday, arpa, soya, afyon. Sonra güzel fotoğraflanan ev bitkileri. Paşa kılıcı. Para çiçeği. Kauçuk. Deve tabanı.
Bu şekilde uzar gider bir klorofil şelalesi. Damak, sinir sistemi ve göz zevki üçgeninde bir simbiyoz. 
2017’de on üç biliminsanı, ve on üç saksıda birer süt mısır fidesi. İnsanlar, fidelerin yapraklarına şefkatle birer makyaj fırçası sürüyor. Sonuçlar, yıl sonunda bir dergide yayımlanacak. “Çalışma, kalabalık bir ortamda bulunan bitkilerin, muhtemelen gölgede kalmaktan kaçınmak amacıyla, toprağa diğer bitkileri kendinden uzağa uyaran agresif kimyasallar salgıladığını gösterdi.”
Biyokimyanın uzun araştırma tarihine dayanarak, optimal tepkilerin elde edilmesi için en uygun yöntemin kimyasal iletişim olduğu bilinmektedir. Böylece, uçucu organik bileşik veya hormon şeklindeki kimyasal mesajlar, önceden yanıt vermek üzere programlanmış belirli hücreler üzerinde çalışırken, yakın çevredeki diğer hücreler etkilenmez. Gerek siz, performansınızı yirmi dört saat gereksinimlerinizle dengelemek zorunda olan vücutlar, gerekse biz, ışıktan başka gereksinimi olmayanlar - kimyasal mesajlar o kadar eksiksiz ve spesifiktir ki, insanların yarattığı herhangi bir iletişim sistemi, onun organizasyon ve karmaşık seviyesini aşamaz. Buna, sözlü, yazılı veya matematiksel tüm diller ve en gelişmiş bilgisayarlar tarafından sentez edilen tüm bilgi türleri dahildir. Kimyasal bilgi sistemleri, söz konusu ne ise, onu eksiksiz olarak yeniden üretecek ve geniş bir olasılık yelpazesi içinde yürür durumda tutacak kadar spesifik ve kesindir.

Kadın 1 kadın 2'ye dedi ki (yorgundular) sen eve git bir ada çayı yak
O mo'yu da tanırım. Kadın 2'nin saksısına yalova'da bir ağaçtan gelmişti tohumken
- Nasıl geldi?
Ayaklarıyla yürümüş.
Bir zamanlar ikisinin paylaştığı evlerden birindeydik hepimiz. aramızda konuşulmayan şey yoktur. İsimlerimiz bunlar değil ama- 1 metre olmayan paşa kılıcı. 1 metreyi rahat geçen fesleğenler. Çoğalıp duran, saksıdan saksıya atlayan telgraf çiçeği. Lavanta. Para çiçeği. Örümcek. Dört garip, içedönük sukulent. Zemindeki sereserpe maun, o yabancı olabilir ama bizden. Kadın 1’in bir yerde çalıştığı zamandan kalan, birinin hediyesi, sümüklü orkide. adımız Kütüphane de değil, tuvalet kağıdı da, kitap da. ama o kaotik parti- huş ağacı, ladin, çam, birbirini tanıyan tanımayan, yapraklarının arasındaki, tiz notalar gibi yassılaşmış bir yarım papatya, mimoza, kenevir yaprağı. Hepsi kuzenler, hepimiz Mo, kucak kucağa. 
Kadınlar beraber çay ve tütün içip, ardından uyumaya gidiyorlar ve tüm gece, her gece muhabbetimizi soluyorlar. 
doğru, açıklayacaktım.
Eğer anlatılmamış MO toprakları atomlara indirgenirse,
Bir atomda anlatılmamış topraklar var,
Ve birinde olduğu gibi,
Yine her birinde.
Bu MO topraklarının bir anda indirgendiği atomlar anlatılamaz,
Ve an be an sürekli indirgeme atomları da öyle
Anlatılmamış çağlar boyunca devam ediyor;
Bu atomlar anlatılamayacak kadar çok toprak içerir,
Ve bu topraklardaki atomları anlatmak daha da zor.

Birbirimizi taşırsak daha hızlı yüzeriz.

Norveç'in Svalbard adasındaki donmuş bir kutup dağının derinliklerinde hayata geçirilecek "kıyamet günü tohum deposu” şimdiye kadar yüz ülke tarafından desteklendi. Kutup ayıları ve vakum kilitli çelik kapılar tarafından korunacak olan kasanın, küresel felakete karşı bir sigorta olması amacıyla tüm dünya mahsullerinin tohumlarını içermesi planlanıyor.
O sırada, başka bir konumda. Tavuk yumurtası albumin geni, yaprak protein genine ait kontrol sekanslara bağlandıktan sonra bir bitki hücresine (Örn., yonca) transfer edilirse, oluşturulan transgenik yonca yapraklarında yumurta akı biriktirebilir. Bu durum meraların besleyici kapasitesini artırmada etkili olabilir. Böylece, bir bitki (transgenik bitki), solar enerjiden yararlanarak fotosentetik mekanizma ile tavuk yumurta akı proteinini üretebilir hale gelebilir.
İleride, kendi ribozimini taşıyan transgenik bitkiler de elde edilebilecektir.

Dünya kildendir, bir primatın yukarı bakan çiçeksi avuçlarında. İki primat bir gemide. Gemi hep iki kıta arasında. Kıtalar iki siyah sonsuzluğun arasında, Katlanarak yayılıyor.

Beni muhabbet kuşu gibi
Kil saksıya da koyabilirsiniz. Farketmez. Orayı bulur gene giderim.
Bir yerde. Bir gen gene bir organizmanın iyilik perisidir. Sana bacak bahşediyorum. Bir hücre gene ikiye ayrılır. Günün birinde. Okul resmindeki yeşil önlüklü kız ikiye ayrılır. Ikisi de fesleğen sever. bundan böyle bacakların var, farklı bir ben olacaksın. Entropi kaderdir ve ilerlemedir. Mo’nun ağında, seni tanımış herkesin zihninde bir yansıma - diyor mo - böyle dersem belki beni daha iyi anlarsın.